دانشجویان صنفی گزارش

شرایط ادامه تحصیل برای پزشکان دشوارتر خواهد شد؟

اوایل هفته گذشته خبری بر روی پیشخوان خبرگزاری‌ها رفت که بار دیگر اعتراض بسیاری از دانشجویان پزشکی سراسر کشور را به دنبال داشت. به گزارش صدای پزشکان و به نقل از خبرگزاری خانه ملت سخنگوی کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس از سیاست جدید وزارت بهداشت خبر داد که به موجب آن دانشجویان پزشکی نمی‌توانند به صورت پیوسته تا دوره فوق تخصص ادامه تحصیل دهند. وی افزود: این وزارتخانه سیاستی مدنظر دارد مبنی بر اینکه ادامه تحصیل پزشکی تا فوق تخصص به صورت پیوسته نباشد؛ زیرا بسیاری از دانشجویان زمانی که پزشکی عمومی را تمام می‌کنند، مستقیما به دوره تخصص و بلافاصله فوق تخصص می‌روند در حالی که هیچ ارتباطی با جامعه، مردم یا مناطق محروم نداشتند و شاید اگر بعد از دوره فوق تخصص به آنها گفته شود که به مناطق محروم بروند، قبول نکنند. وی با بیان اینکه حتی پیش‌بینی شده بعد از دوره تخصص بلافاصله ورود به دوره فوق تخصص میسر نباشد، گفت: این یک سیاست خوب و منطقی است تا افرادی که در رشته‌های پزشکی فارغ‌التحصیل می‌شوند، با محیط واقعی جامعه به صورت عملی آشنا شود و سپس به دنبال تخصص و فوق تخصص برود. میرزاده توضیح داد: سیاست جدید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی که مورد استقبال اعضای کمیسیون آموزش مجلس نیز قرار گرفت، این است که فرد پس از پایان مقطع پزشکی باید یک دوره خدمتی حداقل سه ساله بگذراند و با مردم و جامعه ارتباط داشته باشد و یافته‌های علمی خود را به صورت عملی به کار گیرد و بعد از آن به دوره تخصص برود.

این درحالی است که دی‌ماه سال گذشته یعنی در آخرین روزهای وزارت قاضی‌زاده خبر دیگری در مورد مشمولین طرح اجباری دانشجویان پزشکی منتشر شد که آن هم معترضانی داشت. در بخشنامه مذکور در این خبر این‌طور آمده بود که؛ به منظور استفاده هر چه بهتر از ظرفیت قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان بدینوسیله ابلاغ می گردد مصوبات کمیسیون موضوع مواد ۲ و ۳ آیین نامه اجرایی قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان در خصوص موارد زیر لغو میگردد :در خصوص سطح اول آیین نامه عملکرد استثنایی و تحصیلات اعطایی به استعدادهای درخشان شامل دارندگان رتبه های ۱۰- ۱ کنکور سراسری، دارندگان مدال طلای المپیاد کشوری دانش‌آموزی، دارندگان رتبه های  ۳- ۱ آزمون جامع علوم پایه پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی، پیش‌کارورزی و ورودی دستیاری تخصصی پزشکی و دندانپزشکی. با ابلاغ این بخشنامه دانشجویانی که به امید سهمیه اختصاصی استعدادهای درخشان خود را برای ادامه تحصیل در مقاطع دستیاری آماده می‌کردند قادر به این کار نیستند.

حال در این گزارش قصد داریم کمی بیشتر به موضوع طرح اجباری دانشجویان پزشکی بپردازیم و در ادامه واکنش‌ها و اقداماتی که در این راستا صورت گرفته است را ببینیم.

تاریخچه یک قانون بحث‌برانگیز

‌قانون خدمت پزشکان و پیراپزشکان مشتمل بر هفده ماده و چهارده تبصره در جلسه دوازدهم اردیبهشت ماه سال  ۷۵ مجلس شورای‌اسلامی تصویب و سپس به تایید شورای نگهبان رسید. در متن این قانون آمده است؛ «کلیه افراد ایرانی با تحصیلات فوق دیپلم و بالاتر که پس از تاریخ۱۳۶۷٫۴٫۱ از مراکز آموزش عالی گروه پزشکی در داخل و یا خارج از‌کشور فارغ‌التحصیل شده یا می‌شوندو خدمت آنان از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مورد نیاز اعلام می‌گردد: مکلف‌اند حداکثر مدت۲۴ ماه اول پس از فراغت از تحصیل خود را در داخل کشور و در مناطق مورد نیاز بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تشکیلات تابعه آن خدمت‌نمایند. تحویل مدرک تحصیلی و ریز نمرات و صدور هر گونه تأییدیه تحصیلی و گواهینامه برای مشمولانی که خدمت موضوع این قانون را انجام‌نداده و یا معافیت دریافت ننموده باشند ممنوع است.

مشمولان این قانون از لحاظ حقوق و مزایا و امور رفاهی (‌مرخصی‌های استحقاقی، استعلاجی، بدون حقوق، پاداش، کمک‌های غیر‌نقدی و بیمه عمر و درمان و حادثه و سایر مزایا) تابع قوانین و مقررات استخدام کشوری و قانون نظام هماهنگ پرداخت کارکنان دولت می‌باشند و‌چنانچه به دستگاه دیگر معرفی گردند که دارای مقررات استخدامی خاص می‌باشند، تابع ضوابط حقوقی و رفاهی آن دستگاه خواهند بود.

به منظور تربیت پزشک متخصص مورد نیاز مناطق محروم و نیازمند کشور، وزارت بهداشت، درمان آموزش پزشکی موظف است به‌هنگام پذیرش دستیار تخصصی، سهمیه‌های جداگانه‌ای را برای مناطق محروم و نیازمند کشور اختصاص دهد. دستیاران تخصصی، استفاده‌کننده از‌سهمیه مذکور موظف‌اند پس از انجام دوره تخصص، برابر طول دوره تخصص به عنوان خدمات قانونی موضوع این قانون در نقاط مربوط انجام دهند و‌پس از انجام خدمات مذکور پروانه دائم دریافت خواهند نمود.»

این قانون سال‌ها مورد بحث قرار گرفته است و همواره موافقین و معترضانی داشته. عده‌ای معتقدند این قانون نوعی بی‌عدالتی و بهره‌جویی از پزشکان است و برخی دیگر معتقدند در کنار حمایت از مناطق محروم و مورد نیاز اجرای این طرح به استفاده عملی پزشکان از دانش خود کمک می‌کند.

مخالفان و موافقان همیشه درجدال

اما موضوعی که مخالفان این قانون را روزبه‌روز بیشتر می‌کند حقوقی پایمال شده‌ی پزشکانی است که به طرح می‌روند. بر طبق این قانون پزشکان مشمول این قانون همچون دیگر کارکنان استخدامی هستند و دارای حقوقی برابر؛ اما در عمل این چنین نیست و هر روز خبرهایی مبنی بر تاخیر در پرداختی های پزشکان طرحی و یا نامنتاسب بودن مبلغ دریافتی آنان می‌شنویم. به همین دلیل هم هست که کمتر کسی از میان پزشکان از طرح خدمت اجباری استقبال می‌کند. درکنار این موضوع معافیت‌های پرسروصدا  همیشگی خانواده‌های ایثارگران که دامن این قانون را هم گرفته بحث دیگری است.

تخفیفی برای استعدادهای درخشان

چند سال پس از تصویب و اجرای این طرح بخشنامه‌ها و دستورعمل‌هایی برای تاخیر این طرح برای دانشجویانی که قصد ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر را دارند مطرح شد. طبق آیین‌نامه برگزاری آزمون دستیاری تخصصی گروهی از دانشجویان از جمله دانشجویان استعدادهای درخشان که مشمول قانون خدمت پزشکان بودند می‌توانند یک بار پیش از گذراندن زرح اجباری خود در آزمون شرکت کنند و درصورت قبولی طرح دروه عمومی خود را همراه دوره تخصص بگذرانند.

زمزمه‌های حذف همه‌ی استثناها

حال اما زمزمه‌هایی برای حذف این امکان برای کلیه‌ی گروه‌ها مطرح شده است. همان‌طور که در ابتدای این گزارش نیز اشاره شد وزارت بهداشت به دنبال اجرای طرحی است که امکان ادامه تحصیل به صورت پیوسته وجود نداشته باشدو با این توضیح که «بسیاری از دانشجویان زمانی که پزشکی عمومی را تمام می‌کنند، مستقیما به دوره تخصص و بلافاصله فوق تخصص می‌روند در حالی که هیچ ارتباطی با جامعه، مردم یا مناطق محروم نداشتند و شاید اگر بعد از دوره فوق تخصص به آنها گفته شود که به مناطق محروم بروند، قبول نکنند.»

در اینجا یک نکته قابل ذکر است مبنای کلی این پیشنهاد را زیر سوال می‌برد و آن اینکه دانشجویان پزشکی همگی با گذرندان دوره‌ی کارورزی ارتباط مستقیم با بیماران آن در هم در بیمارستان پرمشغله‌ی دولتی دارند و این ادعا که دانشجویان ارتباطی با جامعه ندارند تا حدی درست نیست.

اما موافقان این خبر که فعلا توسط هیچ مقامی از وزارت بهداشت تایید نشده استدلال‌های خود را دارند؛ مثلا این‌که این‌چنین پزشکان بهتر می‌توانند از دانش خود استفاده کنند.

در کنار همه‌ی این‌ها چیزی که بیش از همه دانشجویان پزشکی را به صرافت انداخته تا کمپین‌هایی برای جلوگیری از این اقدام راه بیاندازند وضعیت اسف‌بار پزشکان طرحی است. شاید اگر پزشکانی که به طرح می‌روند از امکانات، جایگاه و حقوق بهتری برخوردار بودند این چنین اقداماتی معترضان کمتری داشت.

اقدامات اعتراضی

قانون خدمت پزشکان

بر طبق شنیده‌ها تاکنون کمپینی برای جلوگیری از این اقدام از سوی دانشجویان پزشکی کشور راه‌اندازی شده است. این کمپین که دارای گروه‌ها و کانال‌های اطلاع‌رسانی در شبکه‌های مجازی است، که در برخی از آن‌ها شمار اعضایی که به این کمپین پیوسته‌اند از ۱۷۰۰۰ نفر هم گذشته، توسط شوراهای صنفی دانشگاه‌ها علوم‌پزشکی کشور راه‌اندازی شده و در این راستا اقداماتی هم انجام داده‌اند.

دبیر شورای صنفی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در گفت‌‌وگو با خبرگزاری آنا گفت: بسیار تأسف‌بار است که وزارت بهداشت تصمیم دارد در سیاستی جدید، تحصیل مستقیم دانشجویان پزشکی را بگیرد و تعهد اجباری پزشکان را از ۲ سال به حداقل ۳ سال افزایش دهد.

عباسی افزود: این نخستین سخن و دلیل از یک وزیر بهداشت غیرپزشک است که موجبات تأسف و دغدغه‌مندی حوزه آموزش پزشکی را فراهم کرده و هرکسی اندکی با رشته هفت ساله پزشکی عمومی آشنایی داشته باشد می‌داند که دانشجویان پزشکی از سال ۳ به بعد در بیمارستان حضور پیدا می‌کنند و با بیماران ارتباط می‌گیرند، در دو سال آخر مسئولیت کشیک‌ها را نیز بر عهده می‌گیرند.

دانشجوی رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به این‌که وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و اعضای کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی با رشته پزشکی آشنایی ابتدایی ندارند اظهار کرد: وقوع چنین مواردی دور از انتظار نیست اما نکته قابل‌بحث و کلیدی که نباید فراموش کرد این است که چه عاملی باعث شده همچنین تصمیم غیر کارشناسانه‌ای گرفته شود.

چرخش ۱۸۰درجه‌ای رویکرد وزارت

وی ادامه داد: مرداد ۹۷ وزارت بهداشت و وزیر سابق طرح تعهد خدمت پزشکان را ظالمانه خواند و افزود که وزارت بهداشت از حذف طرح تعهد خدمت پزشکان توسط مجلس استقبال می‌کند زیرا هدف ما ادغام آموزش پزشکی در خدمت و محیط است و طبق نظریات کارشناسی حذف تعهد طرح خدمت در آینده از اهداف وزارت بهداشت است و هم‌اکنون در ۱۰ رشته آغازشده است.

دبیر شورای صنفی دانشکده پزشکی شهید بهشتی بابیان این‌که سیاست‌های وزارت بهداشت و کمیسیون آموزش مجلس ۱۸۰ درجه‌ بدون دلیل تغییر کرده است گفت: اگر طرح‌های پوپولیستی عده‌ای به بن‌بست رسیده است چاره کار افزایش طرح اجباری و لگدمال کردن نیروی انسانی و نخبگان کشور نیست بلکه پذیرش اشتباه و گام برداشتن در جهت رفع آن است.

عباسی ادامه داد: دانشجویان پزشکی که با هزار تعهد ریزودرشت محضری از سد آزمون کنکور گذشته و به‌قصد خدمت خالصانه پای در این شرایط طاقت‌فرسا گذاشته است چرا باید عمرشان را با این تصمیمات غیر کارشناسی هدر داده و جلوی ادامه تحصیلشان گرفته شود.

وی افزود: واگذاری یک هزار و ۴۰۰ صندلی دانشجویان پزشکی کشور که جایگاه نخبگان واقعی است به آقازاده‌هایی که در دانشگاه‌های خارج از کشور تحصیل‌کرده‌اند شایسته نیست.

عباسی با اشاره به این‌که داشتن حقوق اولیه انسانی حق هر انسان و به خصوص دانشجوی پزشکی است، گفت: گروگان گرفتن مدرک‌، عدم اجازه خروج از کشور، کشیک‌های طاقت‌فرسا که با هیچ‌کدام از مدل‌های جهانی و آموزش پزشکی مطابقت ندارد‌، حقوق ۶۰۰ هزارتومانی در ماه علی‌رغم درآمد میلیونی برای دولت توسط این عزیزان‌، جلوگیری از حق داشتن شغل دیگر و حتی مرخصی‌، از مشکلاتی است که دانشجویان رشته پزشکی با آن درگیر هستند. بااین‌حال انتظار اخلاق و مسئولیت‌پذیری هم دارند.

این فعال دانشجویی افزود: با تصمیم جدید وزارت بهداشت دانشجوی پزشکی در بهترین حالت در ۲۹ سالگی فارغ‌التحصیل می‌شود درحالی‌که هنوز مطب نداشته و صاحب سرمایه نیست به جهت ممانعت از انجام شغل دیگر توانایی تشکیل خانواده ندارد و خدمت سربازی نیز بدان اضافه می‌شود.

وی گفت: بنده به‌عنوان دبیر شورای صنفی دانشکده پزشکی شهید بهشتی از وزارت بهداشت و کمیسیون آموزش مجلس می‌خواهم در تصمیم خود تجدیدنظر کنند زیرا از بین بردن و ناامیدی نیروی انسانی کشور بزرگ‌ترین هدفی است که دشمنان ایران عزیزمان دنبال می‌کنند.

همچنین محمد جودکی دبیر شوراهای صنفی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کشور نیز در گروهی که برای هماهنگی اقدامات برای جلوگیری از این اقدام صورت گرفته گفت: پس از صحبت های اخیر مطرح شده با مضمون لزوم گذراندن حداقل ۳سال دوره خدمت به عنوان پزشک عمومی یا پزشک متخصص جهت شرکت در دوره های بالاتر، شورای صنفی مرکزی کشور به عنوان نماینده دانشجویان دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور پیگیری های خودش رو آغاز کرد. طبق بررسی ها و پیگیری هایی که از طرق مختلف انجام دادیم، اعمال اینچنین تغییراتی ملزم به تصویب در شورای پزشکی و تخصصی وزارت بهداشت هست که تا به حال این طرح در این شورا مصوب نشده‌. همینطور اختیار این تغییرات در دست همین شوراست و نه نیاز به تصویب مجلس برای اعمال این هست و نه چنین طرحی به مجلس برای تصویب میرود. لذا شورای صنفی مرکزی کشور با توجه به دلایل ارائه شده و نگرانی عمیق جامعه دانشجویی، برای جلوگیری از همچین طرحی پیگیری های خودش رو آغاز کرده و ان‌شاءالله تا تعیین وضعیت و رسیدن به نتیجه نهایی این تلاش ها و پیگیری ها رو ادامه میدهد.

شورای صنفی مرکزی دانشجویان کشور در نامه ای خطاب به وزیر محترم بهداشت خواستار عدم تغییر در روند پذیرش دستیارهای تخصصی و فوق تخصصی وزارت بهداشت شد. در بخشی از این نامه ذکر شده است:

“صحبت‌های اخیر سخنگوی محترم کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی مبنی بر برنامه اعلام شده وزارت بهداشت در جلسه اخیر با اعضای محترم کمیسیون آموزش مبنی بر منع ادامه تحصیل مستقیم و پیوسته پزشکان و لزوم گذراندن دوره حداقل ۳ساله فعالیت برای ورود به دوره دستیاری تخصصی و دوره دستیاری فوق تخصصی موجب نگرانی عمیق جامعه پزشکی بویژه دانشجویان این رشته شده است.” همچنین در ادامه بیان شده است که:”اجرای چنین طرحی از سوی وزارت بهداشت علاوه بر این که موجب کاهش انگیزه رقابت علمی بین دانشجویان مقاطع مختلف رشته پزشکی که به منظور کسب سهمیه شرکت مستقیم در آزمون دستیاری تخصصی و فوق تخصصی وجود دارد می‌شود، باعث ایجاد انگیزه برای خروج دانشجویان از کشور به منظور شرکت در مقطع تخصص دانشگاه های خارج کشور و احتمال ادامه حضور ایشان در سایر کشورها، افت سطح علمی فارغ التحصیلان، کاهش حضور و خدمت نخبگان در رشته های تخصصی و فوق تخصصی، کاهش کیفیت خدمت رسانی پزشکان به جامعه در سطوح مختلف و مشکلاتی از این قبیل می‌شود.” در بندهای پایانی این نامه نیز شورای صنفی مرکزی دانشجویان کشور تقاضای رفع دغدغه ایجاد شده در بین دانشجویان و دلسوزان سلامت جامعه و عدم اجرای تغییرات مطرح شده در پذیرش دستیارهای تخصصی و فوق تخصصی را داشته است.

از حدس‌وگمان تا واقعیت

‌حالا باید منتظر ماند و دید واکنش مسولان وزارت بهداشت به این جنجال‌ها چیست؟ آیا اهتمامی جدی برای اجرای چنین طرحی وجود دارد؟ یا تلاش‌های دانشجویان پزشکی برای جلوگیری از آن به نتیجه خواهد رسید؟

درباره نویسنده

امیرمحمد محمدزادگان

پاسخ بدهید

اولین نفری باشید که نظر می دهید

مرا مطلع کن از
avatar
wpDiscuz
Powered by Themes24x7