سرمقاله

وضع مهندسی و ‌وکالت امروز، آینه پزشکی خارج شده از «انحصار» فردا

امیر حسین یک مهندس است، لیسانسش را از دانشگاه آزاد یکی از شهرستان های تابعه تهران و فوق لیسانسش را هم شاید کمی دورتر، در یکی از استان های همجوار خوانده است. زبان انگلیسیش در حد کمی بالاتر از صفر و توانایی کار با کامپیوترش کمی از آن بهتر است. به شخصه برای ایمیل کردن پروژه فوق لیسانسش که به یکی از دفاتر پایان نامه نویسی خیابان انقلاب سفارش داده بود دست به دامنم شد تا فایل ها را به صورت زیپ درآورم و برای استادش ایمیل کنم. امیرحسین انسان خوبیست اما خروجی سیستمی است که به دنبال توسعه کمی مهندسی و احتمالا “از بین بردن انحصار” بوده. همسر امیر حسین، ژینوس هم وکیل است، لیسانس حقوقش را در یکی از شعب دانشگاه آزاد در یک شهر چند هزار نفری خوانده است و به لطف مرکز امور مشاوران حقوقی، وکلا و کارشناسان قوه قضائیه پروانه وکالت گرفته است. مرکز امور مشاوران حقوقی، وکلا و کارشناسان قوه قضائیه هم به هدف “از بین بردن انحصار” کانون وکلا که چندین هزار فارغ التحصیل رشته حقوق دانشگاه آزاد و دولتی پشت سد آزمونش معطل شده بودند شروع به دادن پروانه وکالت کرد. ژینوس هم انسان خوبیست اما خیلی برای مشاوره حقوقی رویش حساب نمی توانید بکنید.
چندی است که پس از موضوع کارتخوان و خطای پزشکی و غیره، بحث داغ منتقدین وضعیت پزشکی کشور انحصار و محدودیت ورودی دانشجویان پزشکی و تخصص به علت همان انحصار ادعایی است. منتقدین اصرار دارند که ساختار آموزش پزشکی در دست وزارت بهداشتی که توسط خود پزشکان اداره می شود باعث شده ظرفیت آموزش پزشکی از آنچه باید کمتر باشد و موجب مشکلاتی مانند صف های طویل مطب، بداخلاقی پزشکان با بیماران و حتی تشکیل صف «۱.۵ میلیونی» داوطلبان برای ورود به پزشکی شود. البته که در مقابل این استدلال می توان به این نکته اشاره کرد که سپردن آموزش پزشکی به وزارت بهداشت هیچ وقت خواسته بدنه پزشکی نبوده و پزشکان ذی نفوذ هم همه از کاهش ظرفیت ها سود نمی برند. چه بسا بسیاری روسای دانشگاه های علوم پزشکی متنفذ به دنبال افزایش ظرفیت پزشکی عمومی و گسترش آموزش تخصصی در دانشگاه خود باشند و خلاصه پشت درهای بسته توطئه ای برای پایین نگاه داشتن ظرفیت در جریان نیست، از این هم اگر بگذریم که ظرفیت افزایش یافته پزشکی به گفته مسئولین در ۱۴۰۴ به ثمر می نشیند و تعداد پزشکان ایرانی به حد متوسط جهانی میرسد، حرف نگارنده در این نوشته معطوف به موضوع دیگریست. بازخوانی تاریخچه توسعه کمی و برداشتن و در حقیقت حذف سازوکار های شایسته سنجی که البته معمولا در دست متخصصین هر موضوعی است نشان می دهد چنین رویکردی به افزایش کیفیت خدمات در آن حوزه منجر نشده. احتمالا از ماجرای حلقه آهنین مهندسین کانادایی خبر دارید که با آهن پاره های پلی فروریخته براثر محاسبات غلط مهندسی ساخته می شود و به آنها اهدا می شود تا همیشه با نگاه به آن به یاد مسئولیت سنگین خود بیفتند اما شاید ندانید که گرفتن مدرک مهندسی با دریافت اجازه کار و اخذ آن حلقه بسیار تفاوت دارد. فارغ التحصیلان مهندسی در اکثر کشور های پیشرفته از جمله ایالات متحده و کانادا باید از پس امتحانات سنگینی برآیند تا اجازه کار دریافت کنند، طبعا این امتحانات را هم نهاد های برگزار می کند که توسط مهندسین اداره می شود. حتی در ایالات متحده باید دانست که مدرک کار در هر ایالات منحصر به همان ایالت است و کار در ایالت همجوار حتی اگر یک کوچه با خانه شما فاصله داشته مستلزم اخذ مدرکی دیگر است.
در این میان شاید تناقضِ مغفول، اصرار همزمان منتقدین بر بی سوادی پزشکان ایرانی و پافشاریشان بر افزایش ظرفیت ها باشد. اگر آنطوری که منتقدین می گویند پزشکان ایرانی را هیچ کجای دنیا قبول ندارند و راه نمی دهند، مطمئنا راه افزایش این کیفیت افزایش ظرفیت نیست. (البته که پزشکان فارغ‌التحصیل هر جایی بجز امریکا و کانادا باید در آزمون ECFMG برای اجازه کار در آمریکا قبول شوند و طبق آمار سال ۲۰۰۷، ۲ درصد پزشکان مهاجر به آمریکا که امتحانات را پشت سر گذاشته اند از ایران بوده اند، یعنی دوبرابر نسبت جمعیت ایران به کل جمعیت دنیا)
در این میان، امیرحسین مدتی است با واسطه زنجیره ای از روابط در یکی از شرکت های دولتی استخدام شده و مسئولیتی در حوزه توسعه راه آهن کشور دارد، به شخصه نگران مسافرینی هستم که قرار است مسافر راه آهن کار گذاشته شده توسط امیر حسین باشند. ژینوس هم در دفتر کار خواهرش که وکیلی قدیمی و دارای پروانه کانون وکلاست کار می کند و بعضا خواهرش پرونده های طلاق های توافق را به او می سپارد.باید نشست و نگران دید که به ثمر نشستن تلاش های منتقدین پزشکان و افزایش ظرفیت و شکستن “انحصار” پزشکی منجر به ورود امیرحسین ها و ژینوس ها به کسوت پزشکی شود . آینده پزشکی هم فاجعه عجیبی نیست، همان وضع حال مهندسی و وکالت است.

درباره نویسنده

نوید مقدم

نوید مقدم، پزشک و فعال اجتماعی
دانش آموخته پزشکی-بهداشت عمومی و متخصص پزشکی ورزشی

پاسخ بدهید

اولین نفری باشید که نظر می دهید

مرا مطلع کن از
avatar
wpDiscuz
Powered by Themes24x7