پرونده "از بین الملل تا خودگردان"

آیا سطح علمی دانشجویان شهریه پرداز و دولتی متفاوت است؟

questions, decision making or uncertainty concept - a pile of colorful crumpled sticky notes with question marks

از سال ۱۳۸۵ دانشجویانی تحت عنوان دانشجوی بین الملل وارد رشته های پزشکی شدند. این دانشجویان که موفق به کسب رتبه لازم در سهمیه آزاد کنکور سراسری برای ورود به این رشته ها نشده بودند، با شرط پرداخت شهریه، که مقدار قابل توجهی بود، دانشجوی این رشته ها در دانشگاه های دولتی شدند.

ورود دانشجویان شهریه پرداز به دانشگاه، دغدغه های بسیاری را در میان دیگر دانشجویان و متقاضیان رشته های پزشکی و همچنین برخی دست اندرکاران سیستم آموزشی برانگیخت. در این مقاله می خواهیم به یکی از این دغدغه ها که از اهمیت زیادی نیز برخوردار است، بپردازیم. و آن، پاسخ به این سوال است که آیا سطح علمی دانشجویان بین الملل / خودگردان با دانشجویان دولتی تفاوت دارد یا نه؟

همانطورکه از ساز وکار پذیرش دانشجویان شهریه پرداز پیداست، این افراد در کنکور سراسری با هر دلیل و توجیهی به اندازه دانشجویان دولتی موفق نبوده اند. از آنجا که کنکور سراسری تنها و معتبرترین آزمون پذیرش دانشجو در کشور می باشد، ورود این افراد به رشته های حساسی چون پزشکی، و آن هم به واسطه پرداخت پول، این نگرانی را به وجود آورد که دانشجویانی با سطح علمی پایین تر بدون در نظر گرفتن ضوابط و شرایط علمی، پذیرفته شده اند؛ و اینکه این امر می تواند سرمنشا کاهش کیفیت در سیستم آموزشی پزشکی کشور باشد.

هر موقع که این دغدغه ها با مسئولین دانشگاه ها و وزارت خانه در میان گذاشته شد، پاسخ آنها این بود که کنکور اساسا شاخص ایده آلی برای سنجش تفاوت های علمی دانش آموزان نیست. یا اینکه تفاوت در رتبه ی کنکور، الزاما منجر به تفاوت سطح علمی دانشجویان نخواهد بود.  مسلم است که هر طرف استدلالات خود را داشت، و راه پیدا کردن جواب درست، گذاشتن استدلالات در بوته ی نقد تجربی بود.

از آنجا که تا به حال بررسی در این زمینه صورت نگرفته است، ما در صدای پزشکان بر آن شدیم تا مطالعه ای در این موضوع انجام دهیم. البته برای به دست آوردن داده های لازم با محدودیت های زیادی روبرو بودیم، اما سعی کردیم تا حد امکان به حجم نمونه قابل قبولی دست پیدا کنیم، تا بتوانیم پاسخی معتبر و قابل ارائه برای دغدغه های مطرح شده بیابیم.

بدین منظور و برای مقایسه سطح علمی دانشجویان خودگردان با دانشجویان دولتی، نمرات آزمون های جامع علوم پایه و پره انترنی و همچنین معدل کل دانشجویان می توانست معیار استانداردی باشد. این نمرات جز معیارهای اصلی مورد استفاده خود دانشگاه برای رتبه بندی دانشجویان می باشد. هر چند در اختیار قرار دادن این نمرات از طرف دانشگاه تا به امروز به بهانه های واهی محقق نشده بود، صدای پزشکان به هر روی بود توانست با تلاش بسیار به بخشی از این اطلاعات بدون اسم و مشخصات دانشجویان و تنها به تفکیک شهریه پرداز و دولتی دست پیدا کند. مشخص است که این اطلاعات به هیچ وجه محرمانه و شخصی نیست، چرا که همیشه در انتخاب برنامه و بیمارستان در معرض دید دانشجویان قرار می گیرد.

پس از جمع آوری داده های اولیه، نمرات چهار دوره آزمون پره انترنی که در دانشگاه های تهران و شهید بهشتی برگزار شده بود، بین دو گروه دانشجویان شهریه پرداز و دولتی مقایسه شدند. نتایج به دست آمده در جداول زیر ارائه شده است.[۱]

دولتی شهریه پرداز اختلاف
میانگین ۱۲۷ ۱۰۲ ۲۵
میانه ۱۲۵ ۱۰۰ ۲۵
بیشترین نمره ۱۷۶ ۱۳۷ ۳۹
دولتی شهریه پرداز اختلاف
میانگین ۱۱۸ ۱۰۰ ۱۸
میانه ۱۱۲ ۹۶ ۱۶
بیشترین نمره ۱۵۱ ۱۲۷ ۲۴
دولتی شهریه پرداز اختلاف
میانگین ۱۴۶ ۱۱۶ ۳۰
میانه ۱۴۵ ۱۱۴ ۳۱
بیشترین نمره ۲۰۰ ۱۵۳ ۴۷
دولتی شهریه پرداز اختلاف
میانگین ۱۴۵ ۱۳۰ ۱۵
میانه ۱۴۵ ۱۳۳ ۱۲
بیشترین نمره ۱۸۸ ۱۵۸ ۳۰

همانطور که در جداول فوق مشاهده می کنید، میانگین نمرات پره انترنی دانشجویان شهریه پرداز در هر دو دانشگاه به طور معناداری با دانشجویان دولتی تفاوت داشت و پایین تر بود. این روند در هر چهار آزمون مورد بررسی قرار گرفته مشابه بود. بیشترین اختلاف موجود در میانگین نمرات ۳۰ نمره و کمترین آن ۱۵ نمره بود. تفاوت در میانه نمرات نیز حداکثر ۳۰ و حداقل ۱۴ بود. همچنین نفر اول هر ۴ دوره، از دانشجویان دولتی بود که اختلاف نمره آن با بالاترین نمره کسب شده توسط دانشجویان شهریه پرداز حداکثر ۴۷ و حداقل ۲۵ بود.

جمع بندی این اطلاعات با احتساب هر چهار آزمون پره انترنی در نمودار زیر به تصویر کشیده شده است.

آصلی

از نتایج به دست آمده این طور بر می آید که سطح علمی دانشجویان شهریه پرداز به طور معناداری با دانشجویان دولتی تفاوت دارد؛ در واقع پایین تر بودن سطح علمی این افراد که یک بار توسط آزمون کنکور سراسری سنجیده شده، در طول دوره دانشگاه نیز نمود پیدا کرده و باعث تفاوت معنی دار بین دو گروه شده است.

نتیجه این مطالعه، که یکی از اساسی ترین دغدغه های مربوط به پذیرش دانشجویان شهریه پرداز بوده است، مسائل و دغدغه های بیشتری را مطرح می کند. وجود تفاوت در سطح علمی دانشجویان شهریه پرداز با دانشجویان دولتی، این نگرانی را ایجاد می کند که سیستم آموزشی کشور دچار نوعی بی عدالتی در پذیرش دانشجو شده است. از عدالت که بگذریم، این دانشجویان، با ضعف علمی نسبت به فارغ التحصیلان دولتی، پس از فارغ التحصیلی مسئول درمان بیمارانی خواهند بود که اگر ضوابط علمی رعایت می شد، احتمالا پزشکان مجرب تری می توانستند درمان آن ها را به عهده بگیرند.

حال که جواب سوال این مقاله مشخص شد، سوالی دیگر در ذهن نقش می بندد: مسئولیت عواقب این اختلاف در سطح علمی کیست؟ آیا کسانی که بدون در نظر گرفتن عواقب، و بدون مهیا کردن پیش شرطها اقدام به پذیرش دانشجوی شهریه پرداز کرده اند حاضرند پذیرای عواقب آن باشند. ما منتظریم، اما انتظاری نه چندان امیدوارانه.

صدای پزشکان این آمادگی را دارد که در صورت در اختیار قرار گرفتن اطلاعات بیشتر تحصیلی ( معدل، آزمون علوم پایه و آزمون پره انترنی )، با جامعه ی آماری بیشتر دست به انجام مطالعه ای با قدرت بیشتر زده، و به این سوال مهم و اساسی پاسخی دقیق تر بدهد.

[۱] کلیه داده ها و محاسبات آماری نزد صدای پزشکان محفوظ و قابل ارائه می باشد.

درباره نویسنده

محمدناصر جلالیان

دانش آموخته پزشکی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

پاسخ بدهید

21 نظر برای مطلب "آیا سطح علمی دانشجویان شهریه پرداز و دولتی متفاوت است؟"

مرا مطلع کن از
avatar
مرتب کردن براساس:   جدیدترین نظر | قدیمی ترین نظر | نظر با بالاترین رای
مریم
Guest

خیلی جالب بود
علمی و مستدل بود

Mohsen Rostami
Guest

دکتر جلالیان و قدیمی عزیز،
بیش از اینکه از خبر هیجان زده بشم یا از محتوای مقاله لذت ببرم، از نوع نگاه شما در هنگام نوشتن مقاله خوشحالم!! اون چیزی که در خبر و خبررسانی خیلی وقت بود که ندیده بودم رو در طی دیشب و امشب در سایت مدویس دیدم! این مقاله و مقاله شب گذشته دکتر مقدم، تلاشی علمی جهت استدلال داشتند! و این روش بدیع (در کشور ما) منو به هیجان واداشته…
موفق باشید دوستان…

علی
Guest

با سلام وتشکر از مقاله جذابتان بنظر من بهتر بود توانایی های کلینیکی نیز بین دو گروه مقایسه شود چون پزشکی فقط حفظیات و تست زدن نیست

م.غ
Guest

عالی بود مرسی ولی یهتر بود پی ولیو داحل مقاله ذکر میشد که هرگونه شبهه ای در مورد اختلاف معنی دار رفع میکرد…

فرزین فرح بخش
Guest
ضمن تشکر از دوستان من با خواندن مقاله فکر می کنم که توجه به چند نکته ضروری باشه: به نظر من شاید در نگاه اول این مقایسه گویای تفاوت های علمی دانشجویان دو گروه باشه اما فکر می کنم که باید دقت کنیم که در ایران تقریبا نمرات هر دانشگاهی رو با دانشگاه های دولتی سطح اول کشور مقایسه کنید احتمالا به همین نتیجه می رسید که تفاوت معناداری داره. پس به نظر می رسه برای مقایسه بهتر این موضوع، بهتر است به مقایسه دانشجویان شهریه پرداز با دانشجویان دانشگاه های دولتی سطح پایین تر بپردازید و حدس من این… بیشتر
wpDiscuz
Powered by Themes24x7