یادداشت

بحث واکسن هپاتیت B در رسانه ها

آقای دکترسید محمود ابراهیمی، هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله در مطلبی منتشر شده در خبرگزاری مهر در ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۴ با عنوان “واکسن هپاتیت B بحران زاست” از این گفتند که هپاتیت B  یکی از خطرناکترین ویروس های عفونی است که طی سالیان همزیستی با انسان ها، به سازگاری رسیده است؛ ایشان در ادامه افزوده بودند که هر گونه مداخله در این همزیستی منجر به عواقب فاجعه آمیزی خواهد شد.

آقای دکتر سید موید علویان رئیس شبکه هپاتیت ایران و سردبیر مجله علمی هپاتیت ماهانه در پاسخ ایشان طی نامه ای درخواست کردند که ایشان مستندات خود را به شبکه هپاتیت ایران ارجاع نمایند. بر این اساس آقای دکتر ابراهیمی طی نامه ای پاسخ دادند که پاسخ ایشان نیز امروز ۱۱ مرداد ۱۳۹۴ در خبرگزاری مهر منتشر شد.

در این پاسخ، آقای دکتر سید محمود ابراهیمی در مورد آنچه “امکان شوراندن ویروس رام شده هپاتیت B علیه کل جامعه” نامیدند، هشدار داده اند و موتاسیون نقطه ای در ویروس های هپاتیت B را ناشی از فشار ایمنی بر علیه ویروس دانستند.

البته بررسی علمی ادعاهای موجود در این نامه از توان و حوزه تخصصی نگارنده خارج است، اما که اگر بر علمی بودن یا بر تلاش برای پزشکی علمی متعهد باشیم، می پذیریم که سنگ محک ادعاهای پزشکی مطالعات کارآزمایی با حداقل های متدولوژیک (روش شناسی) است. این کارآزمایی ها یا باید بر پایه دانسته های قبلی علوم پایه و بالینی پزشکی شکل گرفته باشد ‌و بکوشد تا سوالاتی که بر آن اساس شکل گرفته اند را‌ پاسخ دهد یا بتواند با شواهدی‌ محکم دانسته های قبلی را به چالش بکشد.

ارائه نظرات از مسیر علمی و در مجلات معتبر پژوهشی می تواند محکی برای سطح علمی ادعا کننده باشد

گزاره های معتبر در پزشکی را باید در منابع اولیه (primary literature) آن یافت که شامل گزارش مطالعات علمی می شود، می توان با مطالعات مروری به جمع بندی این گزاره ها و سبک و سنگین نمودن آنها اقدام نمود. هر منبعی که مورد استناد قرار می گیرد باید در نهایت به یکی از منابع اولیه ارجاع دهد. هر  گزاره هر چقدر به نظر معتبر برسد، و از مرجع معتبری صادر شده باشد اگر به این منابع به روز شده و سبک و سنگین شده به لحاظ روش شناسی ارجاع ندهد، ادعایی علمی در پزشکی به حساب نمی آید.

یافتن مطالعات با روش شناسی ضعیف کاری ساده است، مطالعاتی برای تصمیم گیری های کلان باید مورد استناد قرار گیرد که توسط افراد آشنا به روش شناسی مطالعات پزشکی مورد بررسی قرار گرفته باشد. در نهایت به نظر می رسد. استفاده از رسانه های غیر تخصصی برای طرح انتقادات و پیشنهادات نسبت به طرحی که در سطح ملی در حال اجراست، به حل و شفاف سازی بحث علمی کمکی نمی کند. ارائه نظرات از مسیر علمی و در مجلات معتبر پژوهشی هم می تواند محکی برای سطح علمی ادعا کننده باشد و هم طی روند داوری علمی، ادعاها از نظر علمی مورد برسی دقیق قرار بگیرد. امری که در رسانه های غیر تخصصی امکانپذیر نیست.

درباره نویسنده

نوید مقدم

نوید مقدم، پزشک و فعال اجتماعی
دانش آموخته پزشکی-بهداشت عمومی و متخصص پزشکی ورزشی

پاسخ بدهید

اولین نفری باشید که نظر می دهید

مرا مطلع کن از
avatar
wpDiscuz
Powered by Themes24x7