سرمقاله

پزشکی؛ از رویا تا واقعیت

dream_reality_by_blast196x-d2yslkm

« زمان آدمها را دگرگون میکند اما تصویری را که از آنها داریم ثابت نگه میدارد. هیچ چیزی دردناکتر از این تضاد میان دگرگونی آدمها و ثبات خاطره نیست. »

مارسل پروست

بچه تر که بودیم، نقش پزشک در بازیها و قصه هایمان پررنگ بود. در جواب سوال کلیشه ای « می خواهید در آینده چه کاره شوید؟ » در کنار پلیس و خلبان، پزشکی همواره در رده های اول پاسخ ها حضور داشت. بزرگتر که شدیم و توانستیم با چشم خودمان دکتر بودن را ببینیم و تحلیل کنیم، عزممان بسیار جزم تر شد که ما هم مثل آقا و خانم دکتر سفید و شیک بپوشیم، معطر باشیم، مردم هم بهمان احترام بگذارند. با همین تصویر هم در کنکور یکی یکی پزشکی ها را زدیم و آمدیم پایین. در دانشگاه و بیمارستان و قبل از کار در مقطع بالینی، ماشین ها و درآمد بالا و پرستیژ بالای اجتماعی استادانمان، ما را به آینده ای سهل و آسان و پر از رفاه و احترام امیدوار می ساخت.

اما به نظر می رسد تصویر ذهنی از آینده رشته پزشکی، در حال جدا شدن از واقعیت پیرامونی خویش و تبدیل شدن به یک رویا ست. در تحلیل این تغییر دو موضوع به نظر نگارنده قابل بحث می رسد: نخست تصویر غیر واقعی از حرفه پزشکی از همان ابتدای امر است. آن آقا و خانم دکتر در مطب نیز روزگاری سختی های مانند امروز ما را از سرگذرانده اند و به اینجا رسیده اند. همانطور که بیماران ما تصویری واقعی از پزشکانشان که ما هستیم، ندارند ما هم با یک تورش (bias) به پزشکان دوران کودکی و نوجوانی مان می نگریستیم.

اما به نظر می رسد تصویر ذهنی از آینده رشته پزشکی، در حال جدا شدن از واقعیت پیرامونی خویش و تبدیل شدن به یک رویا ست.

دوم تغییر شرایط تحصیل پزشکی و شرایط کار در آینده است. افزایش هزینه های زندگی و کاهش قدرت خرید در سالهای اخیر، بیش از پیش وضعیت مالی پزشکان در دوران تحصیل پزشکی عمومی و تخصص را مشکل کرده است. حقوق اندک در بهترین حالت تا سی و دو سه سالگی تحصیل پزشکی را سخت تر از گذشته کرده است. افزایش مراجعه کنندگان و کمبود پرسنل نیز فشار کاری را هر روز بیشتر می کند. در دوران بعد از تحصیل نیز شرایط بهتر نیست. دو تا هشت سال زندگی در جایی که وزارت بهداشت تعیین می کند. شهرهای بزرگ و مراکز استان ها در اکثر استان های کشور از پزشکان اشباع شده اند. رقابت برای کار بسیار سخت تر از گذشته است. به عضویت هیئت علمی درآمدن، کاریست مستلزم رقابت فشرده تر و سخت تر از گذشته. مجوز مطب گرفتن هم فرآیندیست که گذر از هفت خان رستم را می طلبد. خلاصه که به نظر می رسد اگر در گذشته فارغ التحصیل شدن مساوی با شروع کار و درآمد مناسب در شهرهای بزرگ و مراکز استان ها بود، در حال حاضر مساویست با شروع دوران سخت زندگی به دور از خانواده و سعی در جذب اعتماد بیماران به پزشک جوان و تازه کاری که احتمالا غریبه هم هست.

تنش روز افزون در رابطه پزشکان و بیماران نیز فشار جدید روزانه ای را به پزشکان تحمیل کرده است.اتفاقات هفته های اخیر مانند حادثه تعرض به تنها پزشک جراح در ممسنی و تنها ارتوپد پیرانشهری را که کنار برخی اخبار رسمی و غیر رسمی دیگر بگذاریم، سخت نیست که ببینیم که جایگاه پزشکان در میان برخی مردم تا حدی خدشه دار شده است که گاهی امنیت جانی آنها نیز به خطر افتاده است. چنین اتفاقاتی از تغییر شرایط کاری و جایگاه پزشکان حداقل در میان برخی اقشار جامعه حکایت دارد.

نکته مهم در این میان  و هدف این چند کلمه این است که هنوز هم بسیاری از پزشکان، تصویر خوش بینانه و رویاگون از آینده را از دست نداده اند. متاسفانه خیلی از پزشکان حتی اطلاع درستی از سختی های پیش رو ندارند. اگر هم داشته باشند،  شاید در لفظ این واقعیت ها را به زبان بیاورند اما هنوز این مشکلات به عنوان یک واقعیت درونی شده محسوب نمی شود. بسیاری مان هنوز رنج ها و مشکلات متعدد را تحمل می کنیم، برای رسیدن به آن تصویر ذهنی. خیلی موقع ها همین تصویر، ما را از کنش به اتفاقات جدید و مشکلات نو باز می دارند. ما هنوز هم فکر می کنیم قرار است بالاخره به آن جا برسیم. در روشن ترین نمود از این تفکر، گذشتن از سختی های اینترنی و رزیدنتی مساویست با رسیدن به همان جایگاه. همین تفکر موقت بودن این مشکلات، ما را از تحلیل درست باز می دارند و ما را به وادی انفعال تمام و کمال هول می دهد.

هنوز هم بسیاری از پزشکان، تصویر خوش بینانه و رویاگون از آینده را از دست نداده اند. متاسفانه خیلی از پزشکان حتی اطلاع درستی از سختی های پیش رو ندارند.

چشم هایمان را باید باز کنیم. واقعیت های پیرامونمان را آن طور که هستند ببینیم. مشکلاتمان را بدون لباس زیبای آن رویا، « عریان » ببینیم. شاید پروست بتواند به کارمان بیاید. اگر بتوانیم با گذر از خاطره ای که پروست می گوید، واقعیت های امروز اطرافمان را همان طور که هستند ببینیم، و نه آن طور که بودند. تضاد دردناک میان خاطره و واقعیت را باید از میان برد. نخستین گام برای حل مشکلات متعدد صنفی پزشکان  چه در زمان تحصیل و چه بعد از آن، از امنیت شغلی گرفته تا مشکلات رفاهی و تغییر روند حاضر، پذیرفتن مشکلات و طرح درست آنها با نگاه واقع بینانه به آنهاست. حرکت از رویاها به سمت واقعیت.

درباره نویسنده

احسان قدیمی

فارغ التحصیل رشته پزشکی و گواهینامه عالی بهداشت عمومی از دانشگاه علوم پزشکی تهران
ورودی 95 رشته ی ارتوپدی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

پاسخ بدهید

اولین نفری باشید که نظر می دهید

مرا مطلع کن از
avatar
wpDiscuz
Powered by Themes24x7