دیده بان سلامت

نقدی بر گفته های یک دانشمند در مورد پزشکان ایرانی

gorji 2

به گزارش صدای پزشکان در سالهای اخیر شاهد هجمه های تبلیغاتی و رسانه ای سنگینی علیه پزشکان بوده ایم. این که دلایل و انگیزه های این پدیده چیست و چقدر پزشکان گناهکارند و چقدر نه، خود داستان مفصلی است که در این مختصر نمی گنجد و ما در روزها و ماههای آینده به طور مفصل به آن خواهیم پرداخت. از این گذشته، اینکه رسانه ای بخواهد با تولید خبری در راستای تصورات درست یا غلط عامیانه برای خود مخاطب بخرد، هیچگاه دور از انتظار نیست اما آنکه یک دانشمند، خواسته یا ناخواسته خود را ابزار این بازی رسانه ای قرار دهد، قطعا جای شگفتی دارد.
دکتر علی گرجی پژوهشگر ایرانی ساکن آلمان و عضو هیات علمی دانشگاه مونستر این کشور، اخیرا در مصاحبه ای با خبرگزاری فارس به شدت به انتقاد از پزشکان ایرانی و بویژه متخصصان مغز و اعصاب پرداخت. نگاهی کلی به این مصاحبه به وضوح نشان می دهد که صحبت های ایشان بدون اتکا به هیچ شواهد علمی و تنها بر اساس تصورات شخصی بیان شده است. حال بیایید نگاهی به بخشهایی از این گفتگو بیندازیم.
ایشان در ابتدای مصاحبه، بیان می دارد که درآمد پزشکان متخصص ایرانی و بویژه متخصصین مغز و اعصاب بیش از آلمان است، حال آنکه خدماتی که ارائه می کنند ۵ درصد پزشک مشابه در آلمان نیست! ایشان توضیح نمی دهد که منبع این اظهار نظر در مورد فزونی در آمد متخصص مغز و اعصاب ایرانی نسبت به آلمانی دقیقا کدام پژوهش یا مطالعه بوده است و از آن بدتر عدد ۵ درصد را ایشان از چه متن معتبری استخراج نموده اند؟
این دکترای نوروساینس در ادامه می افزاید: “مشکل پزشکی ما نه بیمارستان است و نه تجهیزات چرا که تجهیزاتی که در بیمارستان‌های آلمان موجود است با اندک تفاوتی در ایران نیز وجود دارد؛ مشکل این است که پزشکان ما دل به کار نمی‌دهند با یکدیگر همکاری نمی‌کنند و وقت لازم را برای کار نمی‌گذارند.” باز هم این دانشمند ساکن آلمان توضیح نمی دهد در حالیکه بسیاری از بیمارستانهای ما از فرسودگی و کمبود امکانات رنج می برند و حتی تعداد سرانه تخت بیمارستانی ما نیز کمتر از استانداردهای منطقه است، ایشان از کجا به این نتایج جالب توجه رسیده اند؟ آیا خود ایشان پژوهشی در این زمینه انجام داده یا استناد او به پژوهش های موجود دیگران است؟
او اضافه می کند: “حلقه مفقوده‌ جامعه‌ پزشکی امروز اخلاق است و تا زمانی‌ که این مساله درست نشود بهترین امکانات و بهترین اموال پزشکی نیز برای کشور هیچ فاید‌ه‌ای در پی نخواهند داشت.” این که ممکن است بی اخلاقی افراد در ناکار آمدی یک سیستم تاثیرگذار باشد حرف بیراهی نیست اما امروز بر همه متخصصان مدیریت روشن شده که پرداختن به افراد و محکوم کردن آنها در بیشتر مواقع مشکلی را حل نمی کند بلکه این تغییر کلان رویکردهای یک سیستم است که می تواند عملکرد اجزای آن را نیز سامان دهد. در واقع این نظریه افلاطونی که باید افراد بااخلاق بر سر کار باشند تا سیستم درست عمل کند چندین قرن است که در محل زندگی این دانشمند ایرانی رنگ باخته و در واقع اهمیت اخلاق فردی، جای خود را به یک سیستم نظارتی و مدیریتی کارا داده که ورای اخلاق، افراد را ملزم به ارائه خدمت مناسب می کند. از صحبتهای ایشان چنین بر می آیدکه وی حتی به مبانی حیطه ای که در آن اظهار نظر می کند نیز بی توجه است.
او در ادامه مصاحبه خود می گوید: “در آلمان پزشکان زیر ۲۰ دقیقه برای هر بیمار وقت نمی‌گذارند و اگر کمتر از این مدت با بیمار خود صحبت کنند از نظر اخلاقی صحیح به شمار نمی‌رود. اما در ایران نمونه‌ای سراغ ندارید که این مقدار زمان را برای یک بیمار خود بگذارد.” باز این سوال پیش می آید که چطور یک دانشمند که قاعدتا می بایست همیشه دقیق سخن بگوید، به خود اجازه داده چنین ادعای گزافی مطرح کند. اینکه تعدادی از پزشکان ما وقت کافی برای بیماران نمی گذارند، سخن نادرستی نیست اما این نحوه کلی گویی نشانی از برخورد غیر علمی و شاید احساسی با مساله ای بسیار پیچیده دارد.
خلاصه آنکه سراسر مصاحبه ایشان پر است از اظهار نظرهای غیرعلمی، غیرمستند و گاه کلی و عوامانه. البته ناگفته نماند که ایشان دانشمند و پژوهشگر بزرگ و قابل احترامی است و در حوزه کاری خود مقالات بسیاری در ژورنالهای معتبر به چاپ رسانده است. نگاهی به سابقه کاری ایشان نشان می دهد که H index ایشان عدد ۲۳ است و این خود گواه ارزش علمی کارهای ایشان است. اما باز نگاهی به عناوین پژوهشهای ایشان نشان می دهد که موضوع و حیطه کاری ایشان نه مدیریت و نه اقتصاد سلامت که نوروساینس است. در واقع ایشان وارد حیطه ای شده و با اطمینان تمام سخن گفته که در آن هیچ تخصصی ندارد. این گونه صحبتها را هر روز از زبان افراد عادی می شنویم ولی شنیدن چنین صحبتهای بدون پایه علمی، از یک دانشمند براستی تعجب برانگیز است! باید از ایشان پرسید که آیا در آلمان هم به خود اجازه می دهد درمورد نظام سلامت، چنین عوامانه سخن بگوید؟ این که او کارهای با ارزشی در حیطه تخصصی ( غیر بالینی) خود دارد هیچ گاه نباید مجوز آن شود که بدون تحقیق و بررسی و بدون استناد به پژوهش های معتبر، وارد حیطه ای شود که ظاهرا از آن هیچ نمی داند. بحث ما بر سر درستی و غلط بودن سخنان این فرد نیست بلکه بر سر رویکردی است که نه فقط او بسیاری از ما در پیش می گیریم: اینکه بدون اطلاع و بدون استناد سخن می گوییم و بر اساس احساس و تصورات، کسی یا چیزی را قضاوت می کنیم! شاید زمان آن رسیده که حداقل دانشمندان کشور ما به روش علمی در همه حیطه ها و علوم پای بند مانده و به قول یک ضرب المثل قدیمی پای خود را از گلیمشان درازتر نکنند!

درباره نویسنده

میز خبر صدای پزشکان

پاسخ بدهید

1 نظر برای مطلب "نقدی بر گفته های یک دانشمند در مورد پزشکان ایرانی"

مرا مطلع کن از
avatar
مرتب کردن براساس:   جدیدترین نظر | قدیمی ترین نظر | نظر با بالاترین رای
علی
Guest

ایشان پزشک عمومی بودند و پس از چند بار عدم قبولی در امتحان دستیاری به المان رفتند و پی اچ دی نرو ساینس گرفتند. در زمانی که من می شناختم به ایران می امدند تا مقاله های پزشکان ایرانی را جمع کرده و. چون زبانشان بهتر بود و مقالات محققین ایرانی بعلت اسم ایران به سختی چاپ می شداسمشان را داخل ان زده و به اسم خودشان چاپ می کردند.

wpDiscuz
Powered by Themes24x7