فراسوی پزشکی

کتب ممنوعه

کتب ممنوعه

کتب ممنوعه ، واژه ای که شاید در عصر اینترنت از معنی ساقط شده باشد. چه این کلمه بساط های کتاب دور دانشگاه تهران و “دلبرکان غمگین من” مارکز را به یادتان بیاورد و چه لیست بلند بالای “ Index Librorum Prohibitorumواتیکان، به هر حال در ذاتش کششی نهفته است. شاید جالب باشد که نگاهی به اسامی آشنایی بیندازیم که در لیست های کتب ممنوعه یافت می شود، شاید که طعم ممنوعه بودن برای ما که در اینجا ممانعتی برای خواندنشان نداریم باعث شود که به دستشان گیریم و در آنها تورقی کنیم. گاهی اوقات بعضی از این کتاب اگر یافت می شدند سوزانده می شدند، ذکر کتابسوزی نازی ها شاید خالی از لطف نباشد.

آلیس در سرزمین عجایب : لوییس کارول:۱۸۶۵: این کتاب سالها در چین ممنوعه تلقی می شد، به زعم ماموران سانسور این کتاب به خاطر وجود موجوداتی حیوان مانند که شبیه انسان فکر می کردند توهینی بود به انسان.

مزرعه حیوانات: جورج اورول:۱۹۴۵: شاید تصور ممنوعیت این کتاب در شوروی دور از ذهن نباشد، اما در واقع این کتاب اولین بار در زمان جنگ جهانی دوم به صلاحدید آمریکا و انگلیس به علت اینکه شوروی در آن هنگام متحد آنان در جنگ با آلمان محسوب می شد چاپش به تاخیر افتاد، شاید این مورد را بتوان نشانه این دانست که همیشه ممنوعیت یک کتاب به دلیلی اعتقادی یا ایدئولوژیک نیست و دمصلحت اندیشی سیاسی نیز می تواند در آن موثر باشد، از آخرین دفعات ممنوع شدن این کتاب می توان به سال ۲۰۰۰ در امارات متحده عربی اشاره کرد که به علت خوک بودن بعضی از شخصیت های کتاب، کتاب غیر اسلامی تشخیص داده شد.

سیاه قشنگ: آنا سویل: ۱۸۷۷: احتمالا داستان زندگی این اسب را در کارتون ها شندیده اید، این کتاب در دوران آپارتاید آفریقای جنوبی به علت وجود کلمه سیاه در عنوانش ممنوع بود، احتمالا این کتاب در میزان خطرناک بودن در حال رقابت با دیکشنری صربی- کرواتی است که در دوران یوگوسلاوی سابق به علت احتمال بوجود آوردن اختلاف در میان مردم ممنوع بود.

دنیای قشنگ نو : آلدوس هاکسلی: ۱۹۳۲: این کتاب که از کتاب های کلاسیک علمی- تخیلی محسوب می شود، تا سالها در ایرلند به دلیل آنچه بی بند و باری موجود در آن تلقی می شد ممنوع بود، با توجه به اینکه این کتاب در حال حاضر در ایران توسط نشر نیلوفر به طور رسمی چاپ می شود می توانید به میزان سختگیری وزارت ارشاد ! ایرلند پی ببرید که البته شامل حال کتاب های بسیاری شده است.

راز داوینچی : دن براون : ۲۰۰۳ : این کتاب در لبنان به علت آنچه توهین به مسیحیت ارزیابی شد ممنوع اعلام شد، لازم به ذکر است که این کتاب در ایران ممنوع نیست و اگر در بساط های کتاب دور دانشگاه چشمتان به آن خورده است به علت نایاب شدن ترجمه بهتر آن است که به دلایل نامعلوم تجدید چاپ نشده است، ترجمه نازل آن هنوز چاپ می شود.

خاطرات آنه فرانک : اتوبیوگرافی : ۱۹۴۷: اگر گذرتان به آمستردام بیفتد احتمالا از موزه آنه فرانک ، دختر یهودی که در زمان جنگ جهانی دوم در خانه ای از چشم نازی ها پنهان شده بود بازدید خواهید کرد، دخترک در آخر لو می رود و در اردوگاه های یهودیان دوران جنگ از تیفوس می میرد، کتاب خاطراتش ۲ سال بعد منتشر می شود. این کتاب در لبنان به علت آنکه گفته شد می‌تواند ” ترحم مردم را نسبت به یهودیان برانگیزد” ممنوع است. شایان ذکر است این کتاب در ایران چاپ شده است.

دکتر ژیواگو: بوریس پاسترناک: ۱۹۵۷: به نظر می رسد ممنوعیت این کتاب در شوروی به خاطر مذمون ضد جنگ و ضد استالینی اش بوده است.

فرانک اشتاین :مری شلی: ۱۸۱۸: این کتاب در دوران آپارتاید در آفریقای جنوبی دارای محتوای  “غیر انسانی” تشخیص داده شد

مجمع الجزایر گولاک ۱۹۷۳ و نخستین حلقه ۱۹۶۸، یک روز از زندگی ایوان دنیسوویچ ۱۹۶۲ : الکساندر سولژنیتسین:  این کتاب ها به ترتیب به علت سیاه نمایی در مورد شوروی و توهین به استالین در دوران شوروی ممنوع بود و بعدها از آنها به علت روایت درد مردم سرزمین روسیه تقدیر به عمل آمد.

لولیتا: ولادمیر ناباکوف : ۱۹۵۵: این کتاب نیز به اتهام گسترش بی بند و باری در آمریکا، انگلیس و فرانسه ممنوعه محسوب می شد، تا دهه ۱۹۶۰ که به علت تغییرات اجتماعی در این کشور ها این اتهام به طور کلی حذف شد.

لیسیستراتا: آریستوفان: ۴۴۱ قبل از میلاد : این نمایشنامه یونانی در ۱۹۶۷ در یونان دوران کودتای ارتش به علت پیام های ضد جنگ ممنوع شد.

مادام بوآری: گوستاو فلوبر: ۱۸۵۶: یکی از معروفترین ممنوعه های تاریخ!

نبرد من : آدولف هیتلر: ۱۹۲۵: این کتاب در روسیه و بعضی کشور های غربی ممنوع است. در آلمان به علت آنکه حق تالیفش متعلق به دولت آلمان است از چاپ دوباره آن خودداری می نماید. در اتریش حمل این کتاب به عنوان حمایت از حزب نازی تا ۵ سال زندان به همراه دارد.

مسخ : کافکا : ۱۹۱۵: این کتاب در زمان نازی ها در آلمان ممنوع بود، در اینکه چگونه مامور سانسور آلمانی توانست کتاب را به اتمام برساند شک وجود دارد، آیا او به سوسک تبدیل شد.

۱۹۸۴: جورج اورول: ۱۹۴۹: علاوه بر ممنوعیت این کتاب در شوروی می توان به ممنوعیت کتای در زمان بحران موشکی کوبا در آمریکا و انگلیس نیز اشاره کرد، دلیلش احتمالا تقبیح هر دو دولت درگیر تهدید  جنگ در کتاب باشد.

حقوق یک انسان : توماس پن: ۱۷۹۱: در انگلستان کتاب توقیف شد و نویسنده به علت حمایت از انقلاب فرانسه به زندان افتاد.

از کتاب های ممنوعه واتیکان که در ایران آزاد است می توان به “قرار داد اجتماعی” ژان ژاک روسو و ” سرخ و سیاه” استاندال ۱۹۴۸ اشاره کرد. جالب است بدانید از نظر واتیکان کتاب بینوایان و گوژپشت نوتردام ویکتور هوگو نیز تا ۱۹۵۹ ممنوعه محسوب می شد. امیل زولا و ژان پل سارتر کسانی هستند که تمام کتاب هایشان ممنوع محسوب می شود.

کتاب‌سوزان نازی‌ها نام کمپینی در ۱۰ مه ۱۹۳۳ میلادی در آلمان بود که در آن کتاب‌هایی که در تضاد با ایدوئولوژی حزب سوسیالیست ملی کارگران آلمان تشخیص داده شده بود، از کتابخانه‌ها و کتاب‌فروشی‌های سراسر آلمان جمع و به طور یک‌جا در مراسم رسمی کتاب‌سوزی نابود شد. یوزف گوبلز، وزیر تبلیغات آلمان نازی که برگزارکننده مراسم کتاب‌سوزان بود، در سخنرانی خود در شب مراسم کتاب‌سوزان، «کتاب‌های فاسد» را بدتر از «غذاهای فاسد» دانسته بود که ذهن «بچه‌های آلمانی» را خراب می‌کنند. در بهار ۱۹۳۳ میلادی، سازمان‌های دانشجویی، استادان و کتاب‌داران نازی، فهرست بلندی از اسامی کتاب‌هایی تهیه کردند که از نظر آنها آلمانی‌ها نباید آن‌ها را می‌خواندند. و پس از آن در ماه مه بود که ملت آلمان که به خشم آمده بودند کار را تمام کردند.

بعضی از کتاب های سوزانده شده توسط نازی ها را ببینید:

کتاب های کارل مارکس، آلبرت انشتین و زیگموند فروید که به علت یهودی بودن نویسندگانشان و در راستای علم نازی نبودن سوخته شدند. از کتاب های نویسندان غربی که به علت تلاششان برای نفوذ فرهنگی سوزانده شد می توان به کتاب های ارنست همینگوی، جک لندن، هلن کلر ( همان دختر نابینا و ناشنوای معروف آمریکایی) و اچ جی ولز اشاره کرد.

درباره نویسنده

نوید مقدم

نوید مقدم، پزشک و دستیار تخصصی پزشکی ورزشی
دانش آموخته پزشکی و بهداشت عمومی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

پاسخ بدهید

اولین نفری باشید که نظر می دهید

مرا مطلع کن از
avatar
wpDiscuz
Powered by Themes24x7