یادداشت

از درمان قطعی ریزش مو با ماسک تخم مرغ و سیب زمینی تا پاک شدن از سرطان با مصرف آب فراوان: اطلاعات سلامت در اینترنت را چگونه باید ارزیابی کرد؟

mobile-health-tech

روز به روز در مطب ها با بیماران بیشتری مواجه می شویم که اطلاعاتی در امور مربوط به سلامت را از اینترنت و فضای مجازی کسب می کنند. عمومیت دسترسی به اینترنت و فضای مجازی یافتن اطلاعات سلامت را آسانتر و سریعتر کرده است. اینترنت اجازه گسترش و توزیع سریع بسیاری اطلاعات غلط و منحرف کننده ای مانند درمان قطعی ریزش مو با ماسک تخم مرغ و سیب زمینی، پاک شدن از سرطان با مصرف آب فراوان تا هشدار در مورد دکل های تلفن همراه به عنوان علت رشد سرطان، را می دهد. البته بسیاری از اطلاعات در این فضا ها قابل اعتماد است اما بیماران باید به دقت منبع اطلاعاتی که در اینترنت بدست می آورند را مد نظر قراردهند و اطلاعاتی را که به دست می آورند با افراد مطلع در زمینه سلامت در میان بگذارند. پزشکان نیز در آموزش نحوه برخورد بیماران با اطلاعاتی که از اینترنت به دست می آورند نقش مهمی می توانند ایفا نمایند. موارد ذیل می تواند به عنوان راهنمایی در مورد چگونگی برخورد مناسب با اطلاعاتی که در اینترنت یافت می شود و یا از طریق ایمیل و تلگرام به دست بیماران می رسد کمک کند.

۱٫چه کسی کانال و یا سایت را می چرخاند؟

هر منبعی از اطلاعات مانند کانال یا سایت باید به روشنی  و در دسترس مشخص کند که چه کسی مسئول آن کانال و سایت و اطلاعات موجود در آن است؟ برای مثال در سایت سازمان غذا و داروی وزارت بهداشت در تمام صفحات آرم شبیه به سیب این سازمان و با ذکر مخفف انگلیسی آن IFDA به چشم می خورد.

۲٫چه کسی هزینه سایت یا کانال را پرداخت می کند؟

چرخاندن یک سایت یا کانال خرج دارد. منبع تامین مالی یک سایت یا رسانه باید مشخص باشد. سایت هایی که توسط دولت تامین مالی می شوند با افزونه gov مشخص می شوند مانند، سایت سازمان غذا و داروی ایران: http://www.fda.gov.ir/، سایت هایی که در آدرسشان ac دیده می شود متعلق به مراکز آموزشی هستند مانند معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی: https://fdo.sbmu.ac.ir/ ، اما پسوند هایی مانند ir  نشان دهنده تامین کننده تجاری هزینه های سایت است. نحوه تامین مالی یک سایت یا کانال ممکن است بر محتوایی که عرضه می کند و شکل عرضه آن اثر می گذارد. این نحوه تامین مالی همچنین بر اینکه صاحبان این رسانه به دنبال چه اهدافی هستند نیز اثر بگذارد.

۳٫ هدف گردانندگان سایت یا کانال چیست؟

فرد یا سازمانی که یک سایت یا کانال را می گرداند و آن را تامین مالی می کند هدف آن را تعیین می کنند.بسیاری از سایت های معتبر در قسمتی به نام درباره ما، این اطلاعات را در اختیار می گذارند؛ در کانال ها هم این توضیحات را اصولا باید در قسمت توضیحات کانال یافت. این اطلاعات باید هدف سایت یا کانال را به روشنی بیان کند و تا امکان ارزیابی قابل اعتماد بودن داده های موجود در سایت را فراهم کند. با وجودیکه بسیاری سایت ها و کانال ها فروشنده محصولات سلامت قانونی هستند ولی باید این موضوع را در نظر داشت که خواسته صاحبان این سایت ها و کانال ها برای فروش محصولات و خدماتشان می تواند بر دقت اطلاعات بهداشتی که عرضه می کنند تاثیر بگذارد. گشتن به دنبال منبع دیگری برای اطلاعات سلامت و بهداشت که مستقل و بدون سوگیری باشد می تواند اعتبار محتوای بهداشتی موجود در این رسانه ها را نشان دهد. رسانه ای که گسترش مخاطبینش را در اخبار جنجالی و بی مبنا می بیند مطمئنا از انتشار اخبار التهاب برانگیز و توطئه آمیز ابایی ندارد. اخباری که با تهییج مخاطبین به دنبال جلب توجه بالا هستند

۴٫منبع اصلی این اطلاعات کجاست؟

بسیاری از کانال ها و سایت های سلامت مطالب را پست می کنند که صاحب کانال یا سایت از منابع و رسانه های مشابه جمع آوری کرده است.اگر خود فرد یا سازمانی که که مسئول سایت یا کانال است مطلب را خودش ننوشته است باید به طور واضح منبع را مشخص کند.

۵٫مستندات شواهد علمی برای اطلاعات این سایت یا کانال چیست؟

وب سایت یا کانال باید شواهد علمی و پزشکی که از محتوای عرضه شده در سایت یا کانال حمایت می کند را مشخص کند.داده ها و عکس های با محتوی سلامت باید مرجع مشخص داشته باشند (مانند ارجاع به مقاله منتشره در ژورنال های علمی معتبر). همچنین نظرات کارشناسی  و توصیه های آنان باید به طور روشن از اطلاعات مستند علمی ( که براساس نتایج پژوهش های علمی است) جداسازی شوند. نظرات افراد اگر مستحضر به یافته های علمی نباشد حتی اگر عنوان استاد، پروفسور و … بر آنها باشد قابل تایید نیست.

۶٫چه کسی اطلاعات را پیش از اینکه صاحب سایت یا کانال منتشر کند بررسی کرده است؟

سایت ها و کانال های مرتبط با سلامت باید در مورد اعتبار حرفه ای پزشکی افرادی که مطالب را آماده می کنند یا بررسی می کنند اطلاعات لازم را بدهند. برای مثال اگر در مورد درمان قطعی ریزش مو با ماسک تخم مرغ و سیب زمینی اطلاعاتی داده می شود آیا فردی با تخصص پوست و مو موضوع را بررسی کرده؟ یا ادعای ارتباط سرطان با دکل های تلفن همراه توسط فردی با تخصص امواج و اثر آنها بر بیماری ها ارزیابی شده است؟

۷٫چقدر اطلاعات روی سایت یا کانال بروز است؟

افراد با تجربه باید اطلاعات موجود در سایت و کانال را بررسی و بروز نمایند. اطلاعات پزشکی لازم است که بروز باشد به علت اینکه تحقیقات علوم پزشکی به سرعت اطلاعات جدیدی را در مورد بیماری ها ، پیشگیری از آنها و روش درمان آنها ارائه می دهند. سایت یا کانال باید به طور شفاف آخرین تاریخ بروزسانی و بررسی مطلب را مشخص کند. حتی اگر اطلاعات تغییر نکرده باشد در طول زمان طولانی ، باید مشخص باشد که فردی که آنها را از نظر همچنان معتبر بودن بررسی کرده است

۸٫صاحب سایت یا کانال چگونه به سایت و یا کانال های دیگر لینک می دهد؟

صاحبان کانال ها و سایت های قابل اعتماد معمولا سیاست خاصی در مورد لینک دادن به سایت ها و کانال های دیگر دارند. بعضی از سایت ها و کانال ها به هر سایتی که به آنها پرداختی یا تبادل با آنها داشته باشد لینک می دهند و بعضی فقط در صورت داشتن شرایط خاص به سایرین لینک می دهند. بررسی سیاست سایت ها و کانال ها برای لینک دادن می تواند به شما کمک کند تا با هدف آنها آشنا شوید

درباره نویسنده

نوید مقدم

نوید مقدم، پزشک و دستیار تخصصی پزشکی ورزشی
دانش آموخته پزشکی و بهداشت عمومی از دانشگاه علوم پزشکی تهران

پاسخ بدهید

1 نظر برای مطلب "از درمان قطعی ریزش مو با ماسک تخم مرغ و سیب زمینی تا پاک شدن از سرطان با مصرف آب فراوان: اطلاعات سلامت در اینترنت را چگونه باید ارزیابی کرد؟"

مرا مطلع کن از
avatar
مرتب کردن براساس:   جدیدترین نظر | قدیمی ترین نظر | نظر با بالاترین رای
آموزش آشپزی
Guest

ممنون از آموزش هایی که قرار می دهید

wpDiscuz
Powered by Themes24x7