بیانیه کمپین پیگیری مطالبات دستیاران پزشکی ایران

“یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا کُونُوا قَوَّامینَ لِلَّهِ شُهَداءَ بِالْقِسْطِ وَ لا یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلى‏ أَلاَّ تَعْدِلُوا اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‏ وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ خَبیرٌ بِما تَعْمَلُونَ”؛

 اى کسانى که ایمان آورده‏اید، همواره براى خدا قیام کنید و از روى عدل و عدالت گواهى دهید. کینه و دشمنى با گروهى شما را به ترک عدالت وادار نسازد. عدالت کنید که به پرهیزگارى نزدیکتر است و از خدا بترسید که خدا از اعمال شما کاملا آگاه است.

جناب آقای دکتر قاضی زاده هاشمی؛

وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

با سلام و احترام

جنابعالی به خویی مطلع هستید که مشکلات دوران دستیاری آن قدر بزرگ و جدی شده اند که دیگر نه قابل پنهان کردن هستند و نه می توان بی اعتنا از کنار آنها عبور کرد. اظهار نظر چند باره ی رده های مختلف وزارت بهداشت – از جناب عالی گرفته تا قائم مقام و معاونین و سایر رده های وزارت خانه  – و اعتراف به این معضلات، بر همگان مسجل کرده است که یک جای کار که نه، چند جای کار می لنگد. سیستمی که با وجود تحولات سریع در همه ی حوزه های مرتبط – از افزایش روز افزون مراجعات بیمارستانی گرفته تا تورم و مشکلات اقتصادی – همچنان ناکارآمد ادامه حیات می دهد، اما به قیمتی سنگین: قربانی شدن دستیاران زیر بار فشار کاری و مشکلات معیشتی فراوان. شما نیز موافقید که هرگز نمی توان موقتی بودن مشکلات را ( اگر چهار سال را موقت بدانیم ) دلیلی بر چشم بستن به روی آنها دانست. واقعیت آن است که تجربیات تلخ دوران دستیاری که مهم ترین دوران آموزشی پزشکان متخصص می باشد، همه ی عمر با آنها می ماند. بی اعتمادی به سیستمی که به نام آموزش بیشترین حجم کار ممکن را طلب می کند، ساعات کاری واضحا زیاد و غیر انسانی و غیرفیزیولوژیک، افسردگی و خستگی و افزایش درصد خطا متعاقب حضور طولانی در بیمارستان، عدم استقلال مالی در طول دوره دستیاری تاثیراتی عمیق و غیر قابل انکار نه فقط در دوران دستیاری، که در همه ی طول طبابت ایشان خواهد گذاشت. سخنی به گزاف نگفته ایم اگر بگوییم که بسیاری از مشکلات در حوزه ی اخلاق پزشکی و تعامل با بیماران، به همین تجربه های ناکار آمد و تلخ در دوران دستیاری باز می گردند.

به گمان ما، اهم این مشکلات عبارتند از:

۱- تعهدنامه ناعادلانه: در ابتدای دوره دستیاری، دستیاران تعهدی را امضا می کنند که به معنای واقعی کلمه سرنوشت ایشان را چون اسیری در اختیار وزارت بهداشت قرار می دهد. دستیاران به دلیل آنچه « آموزش رایگان » خوانده می شود باید نیم تا دو برابر دوران تحصیل خود را در هر محلی که وزارت بهداشت مشخص می کند کار کنند. آنها حق اشتغال در طول دوره دستیاری را از خویش سلب می کنند. آنها همچنین متعهد می شوند که در هر صورتی – مسایل آموزشی، انضباطی و انصراف و  حتی مرگ و بیماری – از ادامه ی تحصیل باز بمانند، « هر مقدار » که وزرات بهداشت مشخص کند را در قبال « آموزش رایگان » خرج آنها کرده است، برگردانند. مهمترین سوال اینجاست که هزینه ی آموزش دستیاران بیشتر است  یا ارزش کاری که آنها طی چهار سال انجام می دهند؟ اما این پایان کار نیست و دستیار متعهد می شود که  تشخیص، قضاوت و اجرا و اساسا همه چیز این تعهدنامه را به وزارت بهداشت سپارد: وزارت بهداشت وکیل و در صورت مرگ وی، وصی دستیار است. جالب تر آنکه تاکید می شود که دستیار حق هیچ گونه اعتراضی به هیچ نهادی را ندارد. حتما جناب عالی هم این تعهد نامه را مطالعه فرموده اید و می دانید که به هیچ وجه نمی توان صفت عدالت را بر چنین قرارداد یک طرفه ای شایسته دانست. از این رو دستیاران سراسر کشور خواستار: بازبینی جدی و کلی این تعهدنامه و عادلانه شدن مفاد آن هستند.

۲- حقوق ماهانه و بیمه:  سالهاست که دستیاران ایرانی بین آموزش و کار سرگردانند. به نام آموزش وارد می شوند اما عملا آموزش بخش کوچکی از ساعات حضور آنها در بیمارستان را تشکیل می دهد. کارهای بر زمین مانده ی فراوان و کمبود پرسنل درمانی، عملا دستیاران را به نیروی درمانی بدل کرده است. نیرویی که حتی در مقابل خطای احتمالی نیز مسئولیت قانونی دارد. دستیاران ایرانی چیزی به نام حقوق دریافت نمی کنند و  از سایر مزایا مانند بیمه و سنوات نیز بی بهره اند. وزارت بهداشت صرفا به آنها کمک هزینه ای ناچیز به مبلغ ۸۰۰,۰۰۰-۱,۲۰۰,۰۰۰ تومان پرداخت می کند. پر واضح است که چنین کمک هزینه ای در قبال ساعات و حجم کار دستیاران در بیمارستان ها بسیار ناچیز و ناعادلانه است و به یک شوخی گزنده شبیه است تا واقعیت مستقر. آنها که هفت سال را در دوره عمومی گذرانده اند، از حق کار به عنوان پزشک عمومی برای گذران امورات روزمره ی زندگی خویش نیز محروم هستند. همانطور که خود نیز اشاره کردیه اید، این کمک هزینه  ی ناچیز به هیچ وجه پاسخگو و شایسته ی نیازهای یک پزشک عمومیِ در حال گذراندنِ دوران دستیاری نیست. سوال اینجاست دستیاری که از هر سو تخت فشار و تعهدات ناعادلانه است چه راهی برای حل مشکلات متعدد خویش دارد؟ مطالعات تطبیقی کمک هزینه ی دستیاران ایران با همتایان دیگرخود از آمریکا و انگلستان و کانادا گرفته تا آلمان و ترکیه نیز نشان می دهد: نه تنها دستیاران ایرانی کمترین خالص دریافتی را دارند، که  کمترین « نسبت حقوق به سرانه قدرت خرید »  و هم چنین « نسبت حقوق به تولید ناخالص ملی » را نیز دارا هستند. از این رو دستیاران سراسر کشور خواستار: به رسمیت شناخته شدن به عنوان نیروی کار، بهره مند شدن از مزایای نیروی کار مانند بیمه و محاسبه سنوات کاری، افزایش حقوق خود و تعلق کارانه ی درمانی به تناسب کاری که انجام می دهند، هستند.

۳- ساعات کاری: در آیین نامه ی دستیاری مصوب وزرات بهداشت، تنها صحبت از حداقل تعداد کشیک و ساعات کاری شده است و خبری از حداکثر و سقف ساعات کاری نیست. همه چیز به دستان مدیران گروه سپرده شده است و آنها می توانند هر گونه که خواستند برنامه ی حضور دستیاران در بخش را تنظیم کنند. این هم از عجایب روزگار است که هیچ سقف ومحدودیتی برای این حضور در نظر گرفته نشده است. در حالیکه در همه ی کشورهای توسعه یافته حداکثر ساعات کاری ماهانه وحداکثر ساعات حضور مداوم دستیاران در بیمارستانها مشخص و غیر قابل تخطی است. در آمریکا حداکثر ساعات کاری هفتگی ۸۰ ساعت و حداکثر ساعات حضور مداوم در بیمارستان ۱۶ ساعت است. دستیاران حداقل یک روز در هفته نیز تعطیل هستند. این ارقام در اتحادیه اروپا پایین تر نیز هست: ۴۸ و ۱۳ ساعت. با یک مقایسه ساده، تفاوت از زمین تا آسمان است. خستگی روحی و جسمی، افزایش اشتباهات پزشکی، نارضایتی بیماران و همراهان آنها کمترین تبعات این ساعات کاری زیاد، نامحدود، و واضحا ناعادلانه است. از این رو دستیاران سراسر کشور خواستار: تصویب آیین نامه ساعات کاری و تعیین سقف برای حضور در بیمارستان به صورت منطقی و عادلانه هستند.

۴- بازگشت آموزش به جایگاه اصلی خود: واقعیت آن است که در بیمارستان های آموزشی بیشتر از آنکه کار آموزشی صورت گیرد، کار درمانی انجام می شود. ترکیب نامیمون بخش های درمانی و آموزشی بیماری مزمن بیمارستان های آموزشی است. و شما نیز نیک می دانید که همیشه در این میان، درمان پیروز است و آموزش شکست خورده و حاشیه نشین. افزایش ظرفیت دوره دستیاری بدون توجه به وجود زیرساختهای لازم آموزشی مشکل دیگری است که در چند سال اخیر گریبانگیر دستیاران شده است. افزایشی که با توجه به افزایش مشابه در ظرفیت ورودی پزشکی عمومی امری اجتناب ناپذیر به نظر می رسد. اما سوال اینجاست که آیا بسترهای آموزشی لازم جهت تربیت این تعداد پزشک عمومی و متخصص فراهم شده است؟ آیا مشکل اصلی در خدمت رسانی به مناطق محروم نبود پزشک است یا نبود امکانات حداقلی برای اقامت و کار پزشک؟ به نظر می رسد اگر امکانات رفاهی لازم برای اقامت و زندگی پزشکان در مناطق مختلف کشور فراهم گردد و مشکل توزیع پزشک در کشور حل شود، نیازی به این افزایش بی ضابطه ی ظرفیت ها نیز نخواهد بود. افزایشی که از یک سو فرصت های آموزشی را کمتر کرده، و از سوی دیگر افق آینده ی کاری پزشکان عمومی و متخصص را تیره تر کرده است. و این هر دو، تحمل نارسایی های همیشگی دوران دستیاری را سخت تر کرده است. از این رو دستیاران سراسر کشور خواستار: جداسازی بخش های درمانی و آموزشی یک بار برای همیشه و بازگشت آموزش به صدر اولویت بیمارستانهای آموزشی، به همراه بازبینی در افزایش بی ضابطه ی پذیرش دستیاری هستند.

۵- تشکیل اتحادیه سراسری: نهادهای مدنی از مهمترین رکن های دموکراسی های مدرن و مهمترین ابزار چانه زنی گروه های اجتماعی هستند. بنابر تجربه های جهانی و کشوری، برای استیفای حقوق معطل مانده ی دستیاران، تشکیل یک اتحادیه ی سراسری ضروری است. اتحادیه ای با ساختاری شفاف و دموکراتیک که بتواند مطالبات همه ی دستیاران در سراسر کشور را به طور مستمر و طولانی شناسایی، مطرح و پیگیری کند.  اتحادیه ای که صدای دستیاران ایرانی باشد که سالهاست، مظلومانه قربانی ساختارهای نارسای درمانی و آموزشی کشور هستند و تا به امروز تنها سکوت کرده اند و تحمل. اتحادیه ای که بتواند چون پلی بین دستیاران و وزارت بهداشت عمل کند: مطالبات دستیاران را به وزرات بهداشت و محدودیت های اجرایی وزارت بهداشت را به دستیاران منتقل کند. تا درک متقابل به حداکثر ممکن، و اصطکاک و بی اعتمادی بین وزارت خانه و دستیاران به حداقل برسد. همانطور که تصدیق می کنید، وجود اعتماد و درک متقابل بین اعضای مختلف یک سیستم برای کارکرد درست سیستم ضروری و غیرقابل انکار است.  بدون شک پیگیری مطالباتی که پیش از این ذکرش رفت، اگر مستمر و در قالب نهادی قدرتمند نباشد موفق نخواهد بود. ضمن اینکه هر روز بخشی از مطالبات گذشته پررنگ تر و بخشی دیگر کمرنگ تر می شوند و هم چنین نیازهای جدیدی ایجاد می شوند که باید دنبال شوند. این اتحادیه می تواند در حوزه هایی مانند مشکلات متعدد طرح ضریب K نیز که گریبانگیر دستیاران فارغ شده از دوره ی سخت چهارساله است، راهکار اندیشی کند.

ما – پزشکان امضا کننده ی این نامه – در پایان باید تکرار کنیم که احقاق حقوق معطل مانده ی  دستیاران تخصصی پزشکی، یکی از مهم ترین حوزه هاییست که می تواند بخشی از مهم ترین مشکلات نظام سلامت را مرتفع کند. ما به جد اعتقاد داریم که بخش مهمی از مشکلات امروز بین پزشکان و بیمارانشان، « ساختاری » است و نه « فردی ». دوره ی دستیاری بخش مهمی از این ساختار را شامل می شود. مواجهه بیمارانی که به حق، خود را شایسته ی دریافت درمان مناسب  و برخورد احترام آمیز می دانند، با دستیارانی که زیر بار فشار کاری بی حد و حصر خسته و افسرده هستند،  در ابتدایی ترین مسائل معیشتی خویش درمانده اند  و نسبت به سیستمی که قرار است سالهای سال با آن زندگی کنند بی اعتماد هستند، حاصلی جز تنش و بداخلاقی و نارسایی نخواهد داشت. ادامه ی این شیوه ی غلط تربیت دستیار، بی شک مشکلات امروز را افزون خواهد کرد. اگر می خواهیم پزشکانی تربیت کنیم که بیماران خویش را ارج نهند، برای سلامت  آنها فداکاری کنند و اصول حرفه ای گری را اجرا کنند، باید در طول دوره دستیاری احترام و شأن آن ها را به عنوان پزشک و نه فقط یک دانشجو، حفظ کنیم. به قول آن حکایت معروف، به اجبار باید درو کنم هر آنچه را که دیروز به اختیار کاشته ام.

رونوشت به اعضای محترم کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی

رونوشت به جناب آقای دکتر زالی، ریاست محترم سازمان نظام پزشکی

پاسخ بدهید

27 نظر برای مطلب "بیانیه کمپین پیگیری مطالبات دستیاران پزشکی ایران"

مرا مطلع کن از
avatar
مرتب کردن براساس:   جدیدترین نظر | قدیمی ترین نظر | نظر با بالاترین رای
رضا
Guest

چرا بعد از وارد کردن مشخصات و زدن گزینه امضا پیغام تاییدی نمیاد؟!
برای شما هم این مشکل وجود داره؟!

مصطفی
Guest

چرا فقط از حقوق خودتون حرف زدید؟ چرا راهکاری ارائه نمی دید که جاوی این همه اشتباه سهوی و عمدی و بازی با جون مردم برای کمی پول بیشتر گرفته بشه؟ حقوقی که پزشکا می گیرن در مقایسه با اروپا کمه ولی اونا فراموش مردن دارن توی ایران زندگی می کنن مگه یه دانشجو دکتری یا فوق لیسانس توی ایران چه حقوقی می گیره که شما حقوق بالاتری طلب می کنید؟ شما بچه نازک نارنجی یه خونواده فقیر هستید که مدام حق بیشتری مطالبه می کنید

زینب سادت آیت اللهی
Guest

سلام،بنظرم نامه به ریاست جمهوری یا رهبری بهتر جواب میده تا وزیر،وزیر همه اینارو کمابیش میدونه و تا حالا کاری نکرده!

میلاد
Guest

با خواندن بیانیه بسیار متاثر شدم واقعا خامی در ان احساس میشد چرا که هیچ اسمی از ازمون دستیاری و نحوه انتخاب دستیار برده نشده!!!!دوستان دستیار تنها به منافع خود اندیشیده اند غافل از این همه اشکال که به نحوه رتبه بندی امسال وارد است باز هم متاسفم که عصو این کمپین شدم کاش میگفتید فقط دستیاران عضو بشوند

مخالف تاثیر معدل و از اون بدتر پیش کارورزی
Guest
بسیار خوب.واقعا متن مستدل و منطقی دارد. اگر ایرادی هست جوابشان چیست؟آیا انصافا و واقعا جوابی برای بندهای اون وجود دارد؟ به نظرم تنها راه یک تکان جدی به سیستم دستیاری است چرا که در دستیاری به علت حجم بالای کار درمانی و کشیک های بیمورد و بدون سقف !! و بدون محدودیت!!!! که گاها ابزار تهدید و تنبیه شده است آموزش واقعی عملا تعطیل است معلوم نیست با وجودی که این مطلب سالهاست عیان شده است چرا اقدامی صورت نمیگیرد آیا اینجا هم مشکل بودجه است؟ مثلا چرا در قالب یک بخشنامه و مصوبه که خرجی هم ندارد در… بیشتر
wpDiscuz
Powered by Themes24x7