یادداشت

از رمدیسیویر دکتر فاوچی تا فاویپراویر و کلروکین اساتید ما

چندی پیش، دکتر آنتونی فاوچی، عضو ستاد کرونای کاخ سفید و مدیر موسسه ملی آلرژی و بیماری های عفونی ایالات متحده در اتاق بیضی کاخ سفید و در مقابل تلویزیون ظاهر شد تا به گفته خودش پیش از درز اخبار مربوط به رمیدسیویر و پیش از انتشار گزارش علمی رسمی به طور خلاصه یافته های تیم آزمایش کننده دارو را اعلام کند، او از این گفت که گروه دریافت کننده رمدیسیویر دوره بیماری کوتاهتر (۱۱ روز) در مقابل ۱۵ روز در گروه پلاسبو داشته اند و نرخ مرگ و میر در بیماران با بیماری شدید، ۸ درصد در گروه دریافت کننده رمیدسیویو در مقابل ۱۱٫۶ درصد در بیماران دریافت کننده پلاسبو بوده است. انتقاد های جامعه علمی در مورد نحوه اطلاع رسانی نتایج باعث شد که او در مصاحبه ای با رویترز بگوید که نگران بوده است درز اطلاعات به صورت ناقص منجر به آشفتگی شود، دکتر فاوچی گفت انگیزه اش برای این اعلام تنها نگرانی های اخلاقی است، او گفت که ترجیح می داد این اطلاعات در یک فضای علمی داده شود اما نگرانی از اینکه افراد دریافت کننده پلاسبو از دارو محروم بمانند باعث شد که نتایج را به این صورت اعلام کند. او گفت که ده ها مطالعه در اطراف دنیا بروی رمیدسویور در حال انجام است و احتمالا درز ناخواسته اطلاعات اتفاق می افتاد. فاوچی نتایج رمیدسیویر را با نتایج حاصل از زیدوودین برای HIV مقایسه کرد و گفت این قدم کوچک اولیه ای برای یافتن داروهای بهتر است. خارج از ابعاد اجرایی ماجرا، آنچه بیش از همه جلب توجه میکند، تعهد و پایبندی دکتر فاوچی و تیم او به اصول علمی و اخلاقیست. حتی در بحرانی ترین شرایط، اعلام موفقیت نسبی یک دارو نیازمند انجام کارآزمایی بالینی، آنالیز پیوسته نتایج و بیان نتایج بدون بزرگنمایی است. این شیوه تنها راه مورد قبول برای تولید محتوی در علوم بالینی به حساب می آید و هرچیزی جز آن از مصادیق شبه علم میباشد.

در طی هفته های گذشته، ما شاهد ادعاهایی از طرف افراد با جایگاه های علمی قابل توجه در کشور بوده ایم. یک عضو هیئت علمی دانشگاه در لایو اینستاگرامی از این می گوید که فاویپراویر بهترین داروی موجود است چون او دیده که “همه بیماران” خوب شده اند و به هر کسی داده بهبود یافته است! استاد دانشگاه دیگری در پست اینستاگرامی از نتایج معجزه آسای کلروکین می گوید و توصیه به مصرف آن برای تمام بیماران می کند، دارویی که چندی بعد به علت عوارض قلبی مطالعات آن متوقف شد. از سوی دیگر با هریک از متخصصین مشغول درمان کرونا که همکلام میشویم، از رژیم های دارویی شخصی خودشان در کنار پروتکل کشوری با افتخار پرده برداری میکنند. غافل از اینکه، راه تولید محتوی در پزشکی، نه بر پایه حدس و استنباط فردی که برپایه شواهد محکم علمی است و کارآزمایی بالینی، خط کش اندازه گیری قدرت آن است. محل اعلام موفقیت یک دارو، لایو اینستاگرام نیست و هیچ دارویی نمیتواند *همه* بیماران کرونا را درمان کند. وقتی جامعه دانشگاهی و نخبه کشور اینگونه به سازوکارهای علمی بی توجهی میکنند و اصول علمی را زیر پا میگذارند، چه انتظاری از سازمان ها، افراد و نهادهای غیرعلمی میرود و طبیعی است که یک روز روغن بنفشه در صدر اخبار قرار میگرد و یک روز ادرار شتر.

کلام آخر: دکتر ملک زاده معاون پژوهشی وزارت بهداشت در هفته گذشته اعلام کرد حدود ۱۲۰۰ طرح مرتبط با کرونا در دانشگاه های علوم پزشکی کشور در حال اجراست. حداقل درخواست اینجانب از ایشان بعنوان متولی پژوهش در دانشگاه های علوم پزشکی، رسیدگی به کیفیت و رعایت حداقل های استاندارد های پژوهشی در این مطالعات میباشد تا در این شرایط که محدودیت های مالی برای پژوهش در حیطه کرونا تا حدود زیادی برداشته شده است و بودجه قابل توجهی به این امور اختصاص یافته، محتوای علمی با کیفیت و نه شبه علم، حاصل این تلاش ها باشد.

درباره نویسنده

محسن رستمی

محسن رستمی، دانش آموخته رشته پزشکی دانشگاه تهران است
او همچنین سابقه سالها فعالیت پژوهشی دارد که ماحصل آن چاپ ده ها مقاله در مجلات معتبر داخلی و خارجی است
او اکنون به عنوان رزیدنت جراحی اعصاب و دانشجوی دکتری تخصصی دوره پزشک پژوهشگر مشغول است

Subscribe
مرا مطلع کن از
guest
0 نظرات
Inline Feedbacks
View all comments
Powered by Themes24x7